Cuma, 09 Ekim 2020 09:47

Paylaşım Ekonomisi

Ögeyi değerlendirin
(0 oy)

Paylaşım EkonomisiniPaylaşım ekonomisi, ekonomik büyümeyi, üretkenliği ve yeniliği yönlendirme potansiyeline sahip gelişmekte olan bir ekonomi sektörüdür. Aynı zamanda, paylaşım ekonomisi, bireylerin mal ve hizmet alma veya alışveriş yapma yöntemlerini değiştirerek yerel ve uluslararası düzeyde bazı endüstrileri altüst etmektedir. Bu kesintinin bir sonucu olarak, tüketiciler daha fazla seçeneğe ve daha düşük maliyetlere sahip olmakta ve bireyler ek gelir elde etme fırsatları bulmaktalar, ancak bu durum, tüketicinin ve işçinin korunması ve işletmeler için eşit bir oyun alanı sağlama konusunda ciddi endişeler ortaya çıkarmıştır.

"Paylaşım ekonomisi", teknolojinin mümkün kıldığı çok çeşitli ekonomik faaliyetleri tanımlayan bir şemsiye terimdir. 

Paylaşım Ekonomisi nedir?

Paylaşım ekonomisi, genellikle topluluk temelli çevrimiçi bir platform tarafından kolaylaştırılan mal ve hizmetlere erişim elde etme, sağlama veya paylaşmaya yönelik eşler arası (P2P) tabanlı bir etkinlik olarak tanımlanan ekonomik bir modeldir.

İki tanınmış dijital platform, ulaşım (Uber) ve kısa vadeli konaklama (Airbnb) pazarlarını ele geçirdi bile, ancak ekonominin neredeyse her sektöründe paylaşım ekonomisi işletmeleri ortaya çıkıyor. Ortak unsur, bireylerin kişisel varlıklarını veya becerilerini “paylaşmalarına” olanak sağlamasıdır. Bu paylaşım, kişisel varlıkları kiralamayı veya çevrimiçi bir uygulama aracılığıyla bir ücret karşılığında hizmet sağlamayı içerir.

Bazı ekonomik faaliyetler, her ne kadar teknoloji, internet ve sosyal medya ağları aracılığıyla sağlanmış olsa da, ekonomi paylaşımını oluşturmaz, çünkü esas olarak özel ve kamu çıkarlarını koruyan yasalar ve düzenlemelerle düzenlenmesi gereken ve yürürlükte olan ticari, ekonomik faaliyetlerle desteklenmesi gerekir. 

Etkili politikanın geliştirilmesi, ekonomi faaliyetlerini paylaşmak ile teknolojiyi benimseyen ve sosyal medya ağlarında yer alan ticari faaliyetler arasında ayrım yapılmalıdır. 

Politika geliştirme amacıyla , paylaşım ekonomisini şu şekilde tanımlayabiliriz:

" Paylaşım ekonomisi ", az kullanılan ve ihtiyaç duyulan mülk, mal veya hizmetleri satmak veya kiralamak ve çevrimiçi itibar sistemleri aracılığıyla birbirlerinin güvenilirliğini derecelendirmek için çevrimiçi platformları kullanan kişileri ifade eder."

Paylaşım Ekonomisini Anlamak

İnsan toplulukları binlerce yıldır varlıkların kullanımını paylaşıyorlar, ancak İnternet'in ortaya çıkışı ve big data kullanması, varlık sahiplerinin ve bu varlıkları birbirlerini bulmak için kullanmak isteyenlerin işini kolaylaştırdı. Bu tür bir dinamik, paylaşım ekonomisi, işbirliğine dayalı tüketim, işbirliğine dayalı ekonomi veya emsal ekonomi olarak da adlandırılabilir.

Paylaşım ekonomileri, bireylerin ve grupların yetersiz kullanılan varlıklardan para kazanmasına izin verir. Paylaşımlı bir ekonomide, park edilmiş arabalar ve yedek yatak odaları gibi atıl varlıklar, kullanılmadığı zamanlarda kiralanabilir. Bu şekilde fiziksel varlıklar hizmet olarak paylaşılır.

Örnekler için, Zipcar gibi araç paylaşım hizmetleri bu fikri açıklamaya yardımcı olabilir. Brookings Enstitüsü tarafından sağlanan verilere göre, özel araçlar ömürlerinin %95'i boyunca kullanılmıyor. Aynı rapor, ev sahipleri yedek yatak odalarından yararlandıkça konaklama paylaşım hizmeti Airbnb’nin otel alanına göre maliyet avantajını ayrıntılı olarak açıkladı. Airbnb oranlarının dünyadaki otel oranlarından %30-60 daha ucuz olduğu bildirildi.

Paylaşım Ekonomisi Gelişiyor

Paylaşım ekonomisi geçtiğimiz birkaç yıl içinde gelişti ve şu anda işletmeler arası (B2B) etkileşimleri de içerebilen bir dizi çevrimiçi ekonomik işlemi ifade eden her şeyi kapsayan bir terim olarak hizmet ediyor. Paylaşım ekonomisine katılan diğer platformlar şunları içerir:

  • Ortak Çalışma Platformları: Büyük metropol alanlarda serbest çalışanlar, girişimciler ve evden çalışan çalışanlar için ortak açık çalışma alanları sağlayan şirketler.
  • Eşler Arası Borç Verme Platformları: Bireylerin diğer kişilere geleneksel kredi kredisi veren kuruluşlar aracılığıyla sunulanlardan daha ucuz oranlarda borç vermelerine izin veren şirketler.
  • Moda Platformları: Bireylerin kıyafetlerini satmasına veya kiralamasına olanak tanıyan siteler.
  • Serbest Çalışma Platformları: Geleneksel serbest çalışmalardan, geleneksel olarak tamircilere ayrılmış hizmetlere kadar geniş bir yelpazede serbest çalışanları eşleştirmeyi teklif eden siteler.

Öncelikle Uber ve Airbnb'nin büyümesiyle teşvik edilen paylaşım ekonomisinin 2014'te 14 milyar dolardan 2025'te tahmin edilen 335 milyar dolara çıkması bekleniyor.

Paylaşım Ekonomisine Yönelik Güncel Eleştiriler

Paylaşım ekonomisine yönelik eleştiri genellikle politika/prosedürde oluşan belirsizliktir. Kiralama hizmetleri sunan işletmeler yerel yetkililer tarafından denetlenir; kiralama hizmetleri sunan ruhsatsız kişiler bu denetimlerden uzaktır ve politika/presdürlere uyma zorunlulukları yoktur ve ilgili masrafları ödemezler. Bu, onlara daha düşük fiyatlar teklif etmelerini sağlayan bir avantaj sahip oldukları anlamına gelir.

Bir başka endişe de, hükümet gözetimi eksikliğinin, paylaşım ekonomisinde hem alıcıların hem de satıcıların ciddi şekilde suistimal edilmesine yol açmasıdır. Bu, kiralık odalardaki gizli kameralar, araç paylaşan yüklenicilere onları kullanan platformlar tarafından adil olmayan muameleye ilişkin davalar ve hatta müşterilerin gerçek veya sahte kiralama ve araç paylaşımı sağlayıcıları tarafından öldürülmesi gibi çok sayıda kamuoyuna duyurulmuş olaylar bulunmaktadır.

Ayrıca, çevrimiçi bir platformda paylaşılan daha fazla miktarda bilginin kullanıcılar arasında ırksal ve / veya cinsiyet önyargısı yaratabileceğine dair bir korku var. Bu, kullanıcıların evlerini veya araçlarını kiminle paylaşacaklarını seçmelerine izin verildiğinde veya zayıf kredi geçmişi veya sabıka kaydı gibi özelliklere sahip kullanıcıları seçen algoritmalar tarafından örtük istatistiksel ayrımcılık nedeni olmaktadır.

Örneğin Airbnb, yaygın kullanıcı tercihi nedeniyle bu müşterilere kiralamama konusunda Afrikalı-Amerikalı ve Latin kökenli muhtemel kiracılardan ırk ayrımcılığı şikayetleriyle karşılaşmaktadır. Daha fazla veri sunulduğunda ve paylaşım ekonomisi geliştikçe, bu ekonomideki şirketler hem kullanıcıları hem de algoritmalarındaki önyargılarla mücadele etme taahhüdünde bulundular.

 

Okunma 271 kez Son değişiklik Cumartesi, 17 Ekim 2020 14:28

Yorum yapın

(*) ile işaretlenmiş zorunlu alanların tümünü doldurduğunuzdan emin olun. HTML kodları kullanılamaz.